Opens internal link in current window

Voorjaarsvogeltrekreis: terug uit Afrika naar Europa:


De epische vogelreis: Transsahara

Met de Zijderoute, de Oriënt-Express en de Trans-Americana behoort de Transsahara tot de tot de epische historische reizen. Voor de mens nog altijd een hele toer, voor miljoenen vogels een jaarlijkse routineklus.

Vogels uit Europa verspreiden zich 's winters over grote delen van Afrika. Tot aan Kaap de Goede Hoop. Maar de meesten gaan niet zo ver. De zandbak over en het is wel mooi zo. 

De Senegaldelta is het eerste grote gebied met zoet water na de Sahara en telt naar verhouding de meeste overwinterende vogels.

Steltlopers zijn al eerder tevree met de Banc d'Arguin. Een ondiep deel van de Atlantische Oceaan ter hoogte van de Sahara. De droogvallende platen doen sterk denken aan hun favoriete stek in Europa, de Waddenzee.

Deze Transsahara-odyssee begint niet zoals de vroegere karavanen vanuit Marrakech, maar aan de andere kant van de woestijn. We starten vanuit Gambia. Een land dat door zijn vele vogels en compacte formaat populair is bij vogelaars.

Ile de Kousmar

Gambia wordt helemaal omsloten door het veel grotere Senegal. Net als Gambia ook een populair vogelland. Wij bezoeken er de bekende slaapplaatsen van de zwaluwstaartwouwen bij Kaolack en trekken over de savanne met de reusachtige baobabbomen naar het noorden.

Al snel is het duidelijk dat de vegetatie er niet uitbundiger op wordt. De dichte tropische begroeing zoals in Gambia maakt plaats voor grote baobabbomen die op hun beurt hun plaats verruilen voor acacia's. Veel intensieve veeteelt en dat trekt gieren. We zullen ze zien!

Djoudj

De noordkant van Senegal wordt begrensd door de Senegal-rivier. Een geliefde plek voor vogels. Niet alleen de plaatselijke, maar ook heul veul migranten uit Europa die na hun tocht over de Sahara hier een eerste waterrijke en groen gebied treffen.

Djoudj is een wereldplek. Er zijn slechts twee plekken op de wereld die ornithologisch interessanter zijn dan dit park. We verblijven hier een volle dag van 's ochtends vroeg tot 's avonds laat. Wanneer we de volgende dag de rivier oversteken zijn we een land verder: Mauritanië. De noordoever verschilt niet veel van Djoudj en het Mauritaanse park Diawling laat zich daarmee goed vergelijken.

Iwik, Banc d'Arguin, Mauritanië.

Inmiddels zijn de accaciabomen in struiken veranderd wat mooi contrasteert met het roodgele zand dat in steeds grotere oppervlaktes tussen de acaciabomen en tamariskstruiken verschijnt. Niet ver over de grens met Mauritanië verschijnen de eerste zandduinen. Na de plaats Tiguent, halverwege grens en de hoofdstad Nouakchott, zijn we definitief van de sahel in de Sahara.

De Banc d'Arguin ligt op de plek van de delta van een verdwenen rivier die in vroegere tijden water uit een toen nog vochtige Sahara naar de oceaan bracht. Door de talloze ondieptes, waddenplaten met zeegras en het voedselrijke water is het gebied erg in trek bij steltlopers. Voor veel soorten is de Banc d'Arguin de zuidelijkste schakel van de Oost-Atlantische trekroute. Met een houten zeilboot met latijns zeil varen we naar de hoogwatervluchtplaatsen om de verplaatsingen van de honderduizenden rosse gruto's, regenwulpen en kanoeten van dichtbij te bekijken.

Baie de Etoile, Nouadhibou, Mauritanië

Nouadhibou is de laatste plaats in Mauritanië. Op het zuidelijkste puntje van het schiereiland Cap Blanc zien we wellicht de zeldzame monniksrob en misschien dat de volkstuintjes, zoals eerder, weer een verrassing in petto hebben.

De Westelijke Sahara is het volgende land. Bezet door Marokko, maar de legitimiteit daarvan wordt door veel landen, waaronder Nederland, betwist. Van 1975 tot 1989 werd hier een bittere strijd uitgevochten tussen de Marokkanen het het Westsaharaanse bevrijdingsleger Polisario. In 1991 kwam er een wapenstilstand van kracht, maar die is in oktober 2020 door het Polisario opgezegd.

Oued Jenna, Westelijke Sahara

Het is daarom de vraag of we toestemming krijgen om af te reizen naar Oued Jenna, de vogelrijke wadi 200 km diep in de woestijn. Maar ook slechts 25 km van het front. Niet dat er daar veel gebeurt, maar het is voorstelbaar dat de Marokkanen geen pottenkijkers dulden. Een ongewis onderdeel van het programma dus.

Zo niet, dan zullen we ons moeten vermaken aan de kust. Geen probleem. Dakhla kent vele interessante vogelplekken en ook verderop naar het noorden weten we de plekjes wel te vinden. In de grootste stad van de regio, Laayoune, zijn een aantal permanente waterpoelen waar veel vogels zijn, zoals een van de grootste concentraties marmereenden.

Kliffen van N'Amiya, Westelijke Sahara

Tijdens de lange stukken langs de kust van de Westelijke Sahara worden we regelmatig vergezeld door trekvogels die net als wij op weg zijn van Afrika naar Europa. Zwarte wouwen, boerenzwaluwen en ooievaars vliegen in grote aantallen langs de kust. Andere vogels hoppen van oase naar oase in de binnenlanden van Mauritanië en Algerije. Gebieden die momenteel uit veiligheidsoverwegingen buiten het bereik van toeristen liggen.

Khenifiss is ook zo'n park aan zee waar van alles te zien is. We zijn inmiddels in het echte Marokko aangekomen. In de kloof van oued Zahar zoeken we naar roofvogels die boven de kloof hangen en bij de oase Azoueroualt zijn weer vele woestijnsoorten te vinden.

Dan zijn we inmiddels aangekomen in mediterraan Marokko. De eerste bomen, eucalyptus en argaan, vertonen zich. De kale bodem is weer meer bedekt met grassen, hoewel de begroeiing nog vooral bestaat uit succulenten als euphorbia's en verwilderde vijgcactussen.

Kaalkopibis, Massa, Marokko

Het gelijknamige park aan de monding van de rivier de Massa is het laatste vogelpark dat we bezoeken. Dit park is vooral bekend als een van de laatste habitats van de kaalkopibis. Onze plaatselijke gids Rachid weet ons ongetwijfeld in contact te brengen met deze merkwaardige en uiterst zeldzame vogelsoort.

Voor de meeste deelnemers houdt de trip op bij Agadir en vliegen ze vanaf hier terug naar Nederland. Wie het leuk vindt kan meerijden naar de zomerstalling van de Nissans bij Las Cabezas de San Juan ten zuiden van Sevilla. Onderweg kijken we nog even bij Merja Zerga of we de moerasuil in het vizier kunnen krijgen.

Schema dagprogramma

dag

Van-Naar

Land

Programma

Dag 1: 

Amsterdam - Gambia

NL/Gambia

Heenvlucht 17:45 - 02:00

Dag 2: 

Marakissa

Gambia

Diverse vogelplekken West-Gambia

Dag 3: 

Marakissa - Tendaba

Gambia

Rit Marakissa - Tendaba met vogelmomenten

Dag 4: 

Tendaba - Kaolack 

Gambia/Senegal

Boottocht mangroves en slaapplaatsen Kousmar

Dag 5:

Kaolack - Djoudj

Senegal

Rit van Kaolack naar Djoudj met vogelmomenten (gieren)

Dag 6:

Djoudj - Djoudj

Senegal

Hele dag verblijf in Djoudj NP

Dag 7: 

Djoudj - Birette

Senegal/Mauritanië

Grensovergang, verblijf in Diawling NP

Dag 8: 

Birette - Nouakchott

Mauritanië

Diawling NP, rit Nouakchott met vogelmomenten

Dag 9: 

Nouakchott - Iwik

Mauritanië

Rit naar Iwik met vogelmomenten

Dag 10: 

Iwik - Nair - Iwik

Mauritanië

Boottocht naar eiland Nair in Banc d'Arguin

Dag 11: 

Iwik - Nouadhibou

Mauritanië

Rit Iwik naar Nouadhibou met vogelmomenten

Dag 12: 

Nouadhibou - Barbas

Mauritanië/Wsahara

Ochtend Cap Blanc; 's middags grensovergang

Dag 13: 

Barbas - Oued Jenna

Wsahara

Rit naar Oued Jenna met vogelmomenten

Dag 14: 

Aousserd - Dakhla

Wsahara

Rit naar Dakhla met vogelmomenten

Dag 15: 

Dakhla - Laayoune

Wsahara

Rit naar L'Ayoune met vogelmomenten

Dag 16: 

Laayoune - Tiznit

Wsahara/Marokko

Saguia al Hamra, Khenifiss

Dag 17: 

Tiznit - Massa - Agadir

Marokko

Bezoek NP Massa Terugvlucht: 20:00 - 0:15

Dag 18:

Agadir - Asilah

Marokko

Rit naar Asilah met vogelmomenten Merja Zetga

Dag 19:

Asilah - Las Cabezas

Marokko/Spanje

Overtocht Middellandse Zee

Dag 20:

Sevilla - Amsterdam 

Spanje/NL

Terugvlucht: 10:30 - 13:20


Klik hieronder voor uitgebreid
(volgt binnenkort)